Zelf een aanhanger bouwen is in Nederland toegestaan. Je kunt zelf een chassis of onderstel maken en dit voorzien van een as, dissel, koppeling, wielen, verlichting en een laadbak. Wil je de zelfgebouwde aanhanger op de openbare weg gebruiken? Dan moet hij aan de technische eisen voldoen en door de RDW worden goedgekeurd.
In deze gids lees je stap voor stap welke aanhanger onderdelen je nodig hebt, welke regels gelden voor een aanhanger tot en boven 750 kg en hoe de RDW-keuring van een zelfgebouwde aanhanger werkt.
Ja. Er bestaat in Nederland geen verbod op het zelf bouwen van een aanhanger. Het maakt wel veel verschil of je de aanhanger alleen op eigen terrein gebruikt of ermee de openbare weg op wilt.
Voor gebruik op de openbare weg moet een zelfgebouwde aanhanger voldoen aan de geldende toelatingseisen. Een zelfgebouwde aanhangwagen moet door de RDW worden goedgekeurd voordat je ermee de Nederlandse openbare weg op mag.
Bij die beoordeling kijkt de RDW onder andere naar de constructie en naar veiligheidsrelevante onderdelen zoals de koppeling, de dissel en, indien aanwezig, het remsysteem.
Bij een lichte zelfbouwaanhanger wordt vaak gesproken over een 750 kg aanhanger. Die 750 kg gaat niet over het eigen gewicht van de aanhanger, maar over de toegestane maximummassa: het eigen gewicht plus de maximaal toegestane lading.
Voorbeeld:
Eigen gewicht aanhanger: 250 kg
Maximaal toegestane lading: 500 kg
Toegestane maximummassa: 250 + 500 = 750 kg
Blijft de toegestane maximummassa maximaal 750 kg, dan heeft de aanhanger geen eigen gele kentekenplaat nodig. Je gebruikt dan een witte kentekenplaat met het kenteken van het trekkende voertuig. Meer daarover lees je in onze blog welke kentekenplaat heeft een aanhangwagen?
Dat betekent niet dat je een zelfgebouwde aanhanger zonder controle achter de auto mag hangen. Ook een zelfgebouwde aanhanger van maximaal 750 kg moet worden goedgekeurd. Na goedkeuring ontvang je een Individueel Goedkeuringscertificaat (IGC).
Wil je een aanhanger bouwen met een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg? Dan gelden uitgebreidere eisen. Een aanhanger boven 750 kg krijgt na goedkeuring onder andere:
Daarnaast wordt zo'n aanhanger normaal gesproken uitgevoerd met een reminrichting, bijvoorbeeld een complete oplooprem in combinatie met geremde assen.
Voor een relatief eenvoudige zelfbouw is een ongeremde uitvoering met een toegestane maximummassa van maximaal 750 kg daarom technisch vaak de meest overzichtelijke constructie.
Een van de belangrijkste adviezen: bouw niet eerst het complete voertuig om pas daarna na te denken over de toelating.
Voor een zelfgebouwde aanhanger is een VIN (voertuigidentificatienummer) nodig, in de praktijk ook wel het chassisnummer genoemd. De RDW beoordeelt daarnaast de identiteit en herkomst van het voertuig en de gebruikte onderdelen.
Zeker wanneer je het chassis volledig zelf maakt, is het verstandig om vooraf bij de RDW te controleren welke procedure op jouw ontwerp van toepassing is. Zo voorkom je dat je na tientallen uren bouwen ontdekt dat een onderdeel, bevestigingsmethode of deel van de constructie niet wordt geaccepteerd.
Een eenvoudige enkelassige, ongeremde aanhanger bestaat grofweg uit de volgende onderdelen:
Welke uitvoering je precies nodig hebt, hangt onder andere af van de afmetingen, het gewicht en de constructie van de aanhanger.
Controleer bij ieder onderdeel het draagvermogen, de maatvoering en de technische specificaties. De complete constructie is zo sterk als de combinatie van alle gebruikte onderdelen.
Bekijk de onderdelenlijstHet chassis of onderstel vormt de basis van de aanhanger. Hierop worden onder andere de as, dissel en laadbak bevestigd.
Bij zelfbouw wordt vaak gebruikgemaakt van stalen kokerprofielen. De constructie moet sterk en stijf genoeg zijn om de toegestane belasting veilig te dragen.
Het gaat daarbij niet alleen om de dikte van het staal. Ook de plaatsing van dwarsliggers, de kwaliteit en positie van lasverbindingen, de bevestiging van de as (bijvoorbeeld met U-bouten) en de aansluiting van de dissel bepalen hoe sterk het chassis uiteindelijk is.
Let bovendien op uitstekende en scherpe delen. Een aanhangwagen mag geen scherpe delen hebben die bij een aanrijding extra gevaar opleveren, en onderdelen aan de buitenzijde moeten deugdelijk zijn bevestigd.
De as is een van de belangrijkste onderdelen van een zelfgebouwde aanhanger. Voor een aanhanger met een toegestane maximummassa van 750 kg wordt vaak gekozen voor een ongeremde as met een draagvermogen van 750 kg. Let bij het kiezen van de as onder andere op:
Het draagvermogen van één onderdeel bepaalt niet automatisch het draagvermogen van de complete aanhanger. Chassis, dissel, koppeling, as, banden, velgen en overige constructie moeten samen geschikt zijn voor de gewenste maximale belasting. Hoe je de maten van een as opmeet, lees je in zelf een aanhanger as vervangen.
Via de dissel en kogelkoppeling worden de trekkrachten tussen auto en aanhanger overgebracht. Het zijn daarom veiligheidskritische onderdelen.
Bij een zelfbouwkeuring moet je waar nodig kunnen aantonen dat gebruikte onderdelen zijn goedgekeurd. Voor onder andere de mechanische koppeling en dissel kunnen goedkeuringsdocumenten nodig zijn. Heeft de mechanische koppeling een EU- of ECE-keurmerk, dan geeft de RDW aan dat daarvoor geen afzonderlijk goedkeuringsdocument nodig is.
De koppeling en trekinrichting moeten stevig zijn bevestigd en mogen niet gescheurd, gebroken of overmatig versleten zijn. Gebruik daarom bij voorkeur onderdelen waarvan de technische specificaties, keuring en maximale belasting bekend zijn. Let bij een ongeremde koppeling ook op de kokermaat (bijvoorbeeld 40 of 45 mm) van je dissel. Montagetips vind je in hoe vervang je een aanhanger koppeling?
Bij een lichte, ongeremde aanhanger is ook de hulpkoppeling een belangrijk onderdeel. Aanhangwagens met een toegestane maximummassa van maximaal 1.500 kg die niet zijn voorzien van een losbreekreminrichting, moeten een hulpkoppeling hebben. Bij een normale ongeremde aanhanger tot 750 kg gebruik je dus een hulpkoppeling.
Die voorkomt dat de aanhanger bij het onbedoeld losraken van de koppeling direct volledig loskomt van het trekkende voertuig. Zorg daarom ook voor een degelijk bevestigingspunt. Het verschil met een breekkabel op een geremde aanhanger lees je in breekkabel en losbreekkabel bij een geremde aanhanger.
Een middenasaanhangwagen waarbij de belasting via de as of assen maximaal 750 kg bedraagt, hoeft niet verplicht van een reminrichting te zijn voorzien. Een geremde uitvoering mag wel. Voor veel zelfgebouwde lichte aanhangers wordt daarom een ongeremde as gebruikt.
Wil je een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg, dan wordt de constructie uitgebreider en moet je rekening houden met het remsysteem. Lees ook een ongeremde aanhanger ombouwen naar een geremde aanhanger.
De banden en velgen moeten geschikt zijn voor de maximale belasting van de aanhanger. Op een band staat een loadindex: die geeft aan hoeveel gewicht de band maximaal mag dragen. Het draagvermogen moet voldoende zijn voor de maximale belasting van de betreffende as.
Een band met een hoger draagvermogen aan de ene kant compenseert dus niet voor een band met onvoldoende draagvermogen aan de andere kant. Stel je de wielen zelf samen uit losse aanhangerbanden en losse velgen? Controleer dan onder andere:
Voor banden geldt een minimale profieldiepte van 1,6 mm in de hoofdgroeven. Het karkas mag niet zichtbaar zijn en de band mag geen uitstulpingen vertonen. Uitleg over alle codes op de zijwand vind je in wat betekenen de gegevens op een aanhangerband?
De wielen en banden van een aanhangwagen moeten deugdelijk zijn afgeschermd en mogen nergens aanlopen. Bij een open aanhanger betekent dit in de praktijk meestal dat je spatborden monteert wanneer de laadbak zelf onvoldoende wielafscherming biedt.
Houd bij het bepalen van de ruimte rond de banden rekening met de veerweg van de as. Een band die bij een lege aanhanger voldoende ruimte heeft, kan bij maximale belasting een stuk verder omhoogkomen.
De aanhanger verlichting neem je al tijdens het ontwerp mee. Voor een moderne aanhangwagen zijn aan de achterzijde in ieder geval nodig:
Aan de voorzijde zijn bij moderne aanhangers witte reflectoren vereist. Aan de zijkanten worden ambergele reflectoren toegepast. Is de aanhanger breder dan 1,60 meter, dan zijn bovendien twee stadslichten aan de voorzijde nodig, zoals markeringsverlichting voor de aanhanger.
Ook de kleuren zijn voorgeschreven: achterlichten en mistachterlichten zijn rood en de kentekenplaatverlichting is wit. Let daarnaast op de montagepositie, want voor verschillende lichten en reflectoren gelden eisen voor onder andere de afstand tot de buitenzijde van de aanhanger. Het volledige overzicht staat in welke verlichting is verplicht op de aanhangwagen?
Een herkenbaar onderdeel van een aanhanger zijn de rode, driehoekige reflectoren aan de achterzijde. Gebruik reflectoren voor aanhangers die daadwerkelijk voor deze toepassing bedoeld zijn.
Met complete achterlichten voor aanhangwagens combineer je functies zoals achterlicht, remlicht, richtingaanwijzer en mistachterlicht vaak in één armatuur. Een complete 7-polige verlichtingsset met lampen, kabelboom en stekker scheelt veel bedradingswerk.
Voor de elektrische aansluiting kies je bij een eenvoudige aanhanger tussen een 7-polige en een 13-polige stekker.
Een 7-polige stekker is voldoende voor de standaardverlichting van veel eenvoudige aanhangers. Een 13-polige stekker biedt extra aansluitmogelijkheden, bijvoorbeeld voor achteruitrijverlichting en aanvullende elektrische functies. Daarvoor zijn ook 13-polige verlichtingssets verkrijgbaar.
Welke aansluiting het handigst is, hangt af van de functies op de aanhanger en van de aansluiting op het trekkende voertuig. Bekijk voor het aansluiten het aansluitschema van de 7-polige stekker of het aansluitschema van de 13-polige stekker.
Ook bij zelfbouw kun je de afmetingen niet onbeperkt kiezen. Voor een normale aanhangwagen gelden in Nederland als algemene maximale voertuigafmetingen:
| Afmeting | Maximum |
|---|---|
| Lengte aanhangwagen | 12,00 meter |
| Breedte | 2,55 meter |
| Hoogte | 4,00 meter |
Voor een middenasaanhangwagen tot 3.500 kg kunnen aanvullende beperkingen gelden. Voor voertuigcombinaties en uitstekende lading gelden bovendien afzonderlijke gebruikseisen. Een gemiddelde zelfgebouwde enkelasser blijft ruim onder deze maximale afmetingen.
Dat een aanhanger een toegestane maximummassa van 750 kg heeft, betekent niet dat iedere auto 750 kg ongeremd mag trekken. Op het kentekenbewijs en in de voertuiggegevens staat hoeveel kilogram de auto:
Heeft je zelfgebouwde aanhanger bijvoorbeeld een toegestane maximummassa van 750 kg, terwijl de auto maximaal 500 kg ongeremd mag trekken? Dan mag de daadwerkelijke massa van de getrokken aanhanger de voor die combinatie geldende grens niet overschrijden. Controleer ook of je rijbewijs past bij de combinatie: zie welk rijbewijs heb je nodig voor welke aanhanger?
Wil je een zelfgebouwde aanhanger op de openbare weg gebruiken, dan maak je een keuringsafspraak bij de RDW. Houd bij de procedure onder andere rekening met:
De aanhanger moet identificeerbaar zijn en heeft daarvoor een voertuigidentificatienummer nodig.
Je moet waar nodig goedkeuringsdocumenten van relevante onderdelen kunnen overleggen.
Voor de keuring vraagt de RDW om het ingevulde formulier voor individuele goedkeuring van een aanhangwagen.
De RDW controleert of de constructie en het complete voertuig aan de geldende toelatingseisen voldoen.
Wordt een zelfgebouwde aanhanger van maximaal 750 kg goedgekeurd, dan ontvang je een Individueel Goedkeuringscertificaat. Bij een aanhanger boven 750 kg volgt na goedkeuring een eigen kentekenbewijs.
Gooi verpakkingen, typeplaatjes en technische documentatie van belangrijke onderdelen niet weg. Bewaar bij voorkeur de gegevens van:
Maak tijdens de bouw ook foto's van belangrijke bevestigingen, lasverbindingen en constructiedelen voordat ze door de vloer of zijpanelen worden afgedekt. Dat maakt het later eenvoudiger om te laten zien hoe de aanhanger is opgebouwd.
Kijk niet alleen naar het maximale draagvermogen. Ook spoorbreedte, oplegmaat, bevestigingspunten en wielmaat moeten bij het ontwerp passen.
Iedere extra stalen koker en een zwaardere vloer verhogen het eigen gewicht. Bij een aanhanger van maximaal 750 kg gaat extra eigen gewicht direct ten koste van het laadvermogen.
De maximale belasting van de complete aanhanger wordt niet alleen door de as bepaald. Ook koppeling, dissel, banden, velgen en chassis moeten geschikt zijn.
De positie van de as ten opzichte van de laadbak heeft grote invloed op de kogeldruk en daarmee op het rijgedrag van de combinatie. Lees hoe je dat berekent in wat is de ideale kogeldruk voor de aanhanger?
Bepaal vooraf waar achterlichten, reflectoren, kentekenplaat, kabeldoorvoeren en bekabeling komen.
Bij een individuele keuring kan informatie over de gebruikte en goedgekeurde onderdelen belangrijk zijn.
Bij echte zelfbouw is het verstandiger om de toelatingsprocedure en identificatie vooraf te controleren.
Veel onderdelen voor een zelfgebouwde aanhanger zijn als losse componenten verkrijgbaar, ook als je een bestaande aanhanger wilt repareren of aanpassen. Naast de onderdelen uit de lijst hierboven heb je vaak nodig:
Let bij het combineren van onderdelen altijd op de technische specificaties, maatvoering en maximale belastingen. Een betrouwbare aanhanger ontstaat doordat alle onderdelen als één veilige constructie bij elkaar passen. Twijfel je over de combinatie? Lees dan ook jouw aanhanger zelf samenstellen.
Koop geen losse onderdelen voordat de belangrijkste maten van je ontwerp bekend zijn. Vooral bij de as, dissel, koppeling, wielen en spatborden voorkomt een goed uitgewerkt ontwerp dat onderdelen later niet op elkaar aansluiten.
Zelf een aanhanger bouwen is in Nederland mogelijk. Voor een relatief eenvoudige zelfbouw is een ongeremde aanhanger met een toegestane maximummassa van maximaal 750 kg vaak de meest overzichtelijke oplossing.
Ook zo'n lichte zelfbouwaanhanger moet veilig worden opgebouwd en volgens de RDW-procedure worden goedgekeurd voordat je ermee de openbare weg op gaat. Besteed daarom extra aandacht aan het chassis, de as, dissel, kogelkoppeling, hulpkoppeling, banden, velgen, wielafscherming en verlichting, en gebruik waar mogelijk goedgekeurde onderdelen met bekende technische gegevens.
Neem bovendien al vóór de bouw contact op met de RDW over de individuele toelating. Daarmee verklein je de kans op onverwachte aanpassingen achteraf.
Zelfbouw kost tijd en vraagt een eigen keuring. Een nieuwe aanhanger is direct gekeurd en klaar voor gebruik.
Bekijk ongeremde aanhangersJa. Zelf een aanhanger bouwen is toegestaan. Wil je de aanhanger op de openbare weg gebruiken, dan moet hij voldoen aan de technische eisen en door de RDW worden goedgekeurd.
Ja. Dat een aanhanger maximaal 750 kg mag wegen en geen eigen gele kentekenplaat nodig heeft, betekent niet dat een zelfgebouwde aanhanger zonder goedkeuring de weg op mag. Na goedkeuring ontvang je een Individueel Goedkeuringscertificaat.
Ja, een onderstel van stalen kokerprofielen zelf lassen is mogelijk. Zorg dat chassis, as, dissel en koppeling samen geschikt zijn voor de gewenste maximummassa en overleg vóór het lassen met de RDW over de toelatingsprocedure.
Nee. Een aanhanger met een toegestane maximummassa van maximaal 750 kg heeft geen eigen gele kentekenplaat. Je gebruikt een witte kentekenplaat met het kenteken van het trekkende voertuig.
Een middenasaanhangwagen waarbij de belasting via de as of assen maximaal 750 kg bedraagt, hoeft niet verplicht van een reminrichting te zijn voorzien. Een geremde uitvoering is wel mogelijk.
Ja. Aanhangwagens met een toegestane maximummassa van maximaal 1.500 kg zonder losbreekreminrichting moeten een hulpkoppeling hebben.
Aan de achterzijde zijn onder andere richtingaanwijzers, achterlichten, remlichten, kentekenplaatverlichting, rode reflectoren en een mistachterlicht nodig. Aan de voorzijde komen witte reflectoren en aan de zijkanten ambergele reflectoren. Afhankelijk van onder andere de breedte gelden aanvullende verlichtingseisen.
Voor de standaardverlichting van veel eenvoudige aanhangers is een 7-polige aansluiting voldoende. Een 13-polige aansluiting biedt extra mogelijkheden, bijvoorbeeld voor achteruitrijverlichting en andere elektrische functies.
Bewaar technische gegevens en eventuele goedkeuringsdocumenten van onder andere de as, kogelkoppeling, dissel, banden, velgen, verlichting en eventuele reminrichting. Foto's van constructiedelen en bevestigingen tijdens de bouw zijn eveneens nuttig.
Let op: regelgeving en toelatingseisen kunnen wijzigen en de exacte eisen kunnen afhangen van de constructie en datum van toelating. Controleer bij een zelfbouwproject daarom altijd de actuele eisen bij de RDW. Dit artikel is bedoeld als praktische uitleg en vervangt geen individuele beoordeling door de RDW.
Vind je antwoord snel en makkelijk op onze klantenservice pagina.
Ma t/m Vr 08:30 tot 17:00
